Lễ Hội Phủ Dầy: Tháng Ba Giỗ Mẹ Ở Đất Vụ Bản

"Tháng Tám giỗ Cha, tháng Ba giỗ Mẹ." Với những người theo đạo Mẫu, Mẹ ở đây là Thánh Mẫu Liễu Hạnh, và nơi về giỗ Mẹ là Phủ Dầy. Tháng Ba âm lịch, đất Vụ Bản rộn tiếng trống chầu văn, cờ ngũ sắc phấp phới khắp các ngả đường.

Thời gian và địa điểm

Lễ hội diễn ra trong những ngày đầu tháng 3 âm lịch, chính hội là mùng 3 tháng 3. Năm 2026, lễ hội được tổ chức từ mùng 3 đến mùng 8 tháng 3 âm lịch. Năm 2027, mùng 3 tháng 3 âm lịch là thứ Sáu, 9/4/2027. Quần thể Phủ Dầy nay thuộc xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình; trước 7/2025 là xã Kim Thái, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định.

Phủ Dầy là gì

Quần thể Phủ Dầy gồm hơn 20 di tích gắn với cuộc đời Thánh Mẫu Liễu Hạnh trong lần giáng sinh ở làng An Thái. Đền thờ Mẫu được gọi là "phủ" vì bà được sắc phong là Liễu Hạnh Công Chúa. Các điểm chính gồm Phủ Chính (phủ Tiên Hương, dựng từ thời Lê Cảnh Trị 1662–1671), phủ Vân Cát, phủ Bóng, lăng Mẫu cùng nhiều đền, chùa xung quanh.

Nghi lễ và phần hội

• Lễ khai hội, dâng hương và rước kiệu Mẫu giữa các phủ.
• Hội kéo chữ (hoa trượng hội): hàng trăm người cầm cờ, gậy hoa xếp thành những chữ Hán như "Mẫu nghi thiên hạ", "Quốc thái dân an" trên sân phủ.
• Hát văn, hầu đồng cùng nhiều trò chơi dân gian.

Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2016.

Kinh nghiệm đi hội

• Phủ Dầy cách trung tâm phường Nam Định khoảng 15 km. Từ Hà Nội đi cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ – Ninh Bình, khoảng 100 km. Gần đó có đền Trần.
• Ngày mùng 3 rất đông, nên đến từ sáng sớm.
• Xem hầu đồng thì giữ trật tự, hỏi người trong đoàn trước khi quay phim, chụp ảnh.
• Không mua bán, đổi tiền lẻ ở những nơi không rõ ràng.

Nguồn tham khảo

• Wikipedia – Phủ Dầy
• UNESCO – Practices related to the Việt beliefs in the Mother Goddesses of Three Realms