Lễ Hội Vía Bà Chúa Xứ Núi Sam: Năm Ngày Cuối Tháng Tư Ở Châu Đốc

Cuối tháng Tư âm lịch, khi miền Tây bắt đầu vào mùa mưa, cả vùng chân núi Sam như không ngủ. Người từ khắp nơi đổ về Châu Đốc mừng vía Bà, đông đến mức đi bộ cũng phải nhích từng bước.

Thời gian và địa điểm

Lễ hội diễn ra từ ngày 22 đến 27 tháng 4 âm lịch hằng năm, tại Miếu Bà Chúa Xứ và bệ thờ trên núi Sam, nay thuộc phường Vĩnh Tế, tỉnh An Giang (trước 7/2025 là phường Núi Sam, thành phố Châu Đốc). Năm 2027, ngày 22 tháng 4 âm lịch là thứ Năm, 27/5/2027 và ngày 27 là thứ Ba, 1/6/2027. Năm 2024, lễ hội được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Các nghi lễ chính

• Lễ tắm Bà đêm 23 rạng 24 tháng 4: tượng Bà được tắm bằng nước ướp hoa và thảo mộc, rồi thay áo mới. Đây là nghi lễ linh thiêng quan trọng nhất.
• Lễ thỉnh sắc chiều 25: rước sắc phong từ lăng Thoại Ngọc Hầu về miếu Bà, có trống chiêng, lân sư rồng, cờ phướn.
• Lễ Túc yết – Xây chầu – Đại bội đêm 25 rạng sáng 26, tương tự lễ kỳ yên ở đình làng Nam Bộ, sau đó là hát bội.
• Lễ Chánh tế lúc 4 giờ sáng ngày 27 và lễ Hồi sắc chiều cùng ngày, khép lại lễ hội.

Lễ hội còn có âm nhạc, múa của người Chăm, Khmer, Hoa cùng sinh sống ở vùng đất này, cho thấy sự giao thoa văn hóa đặc trưng của An Giang.

Gắn với kênh Vĩnh Tế

Tương truyền khi đào kênh Vĩnh Tế, bà Châu Thị Tế, vợ Thoại Ngọc Hầu, thường lên núi thắp hương khấn Bà cho công trình thuận lợi. Năm 1824 kênh hoàn thành, dân chúng càng tin Bà linh ứng. Lăng Thoại Ngọc Hầu ngày nay nằm ngay đối diện miếu Bà.

Kinh nghiệm đi hội

• Đặt chỗ ở Châu Đốc thật sớm, mùa vía Bà nhà nghỉ thường kín phòng.
• Đi lễ đêm hoặc sáng sớm để tránh nắng và đông.
• Chỉ mua đồ lễ ở nơi niêm yết giá, cảnh giác với người chèo kéo, xin tiền.
• Đọc thêm về miếu ở bài Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam.

Nguồn tham khảo

• Wikipedia – Lễ hội Bà Chúa Xứ Núi Sam
• Cổng TTĐT An Giang – Lễ hội Bà Chúa Xứ núi Sam, niềm tự hào di sản