Chùa Một Cột (Diên Hựu tự) ở phường Ba Đình, Hà Nội: dựng năm 1049 thời Lý Thái Tông, Liên Hoa Đài trên một cột đá, dựng lại năm 1955, cách đi và lưu ý.
Đăng · Cập nhật · 3 phút đọc
Nhỏ đến bất ngờ. Đó là cảm giác của rất nhiều người lần đầu đứng trước chùa Một Cột. Nhưng chính cái nhỏ ấy, một gian điện vuông vắn đặt trên một cột đá giữa hồ vuông, lại làm nên một biểu tượng của Hà Nội gần nghìn năm qua.
Chùa ở phố Chùa Một Cột, nay thuộc phường Ba Đình, thành phố Hà Nội (trước 7/2025 thuộc phường Đội Cấn, quận Ba Đình), ngay sau Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh và cạnh Bảo tàng Hồ Chí Minh.
Tên ban đầu của công trình là Liên Hoa Đài, nằm trong quần thể chùa Diên Hựu, nghĩa là "phúc lành dài lâu". Sách cũ chép rằng mùa đông năm 1049, vua Lý Thái Tông mộng thấy Phật Bà Quan Âm ngồi trên tòa sen dắt vua lên đài. Tỉnh dậy, vua kể lại, nhà sư Thiền Tuệ khuyên dựng chùa, dựng cột như trong mộng, đặt tòa sen thờ Quan Âm lên trên. Năm 1105, vua Lý Nhân Tông cho sửa chùa đẹp hơn, đào hồ Linh Chiểu quanh đài.
Thời Lý, mỗi năm vào ngày 8 tháng 4 âm lịch, vua đến chùa làm lễ tắm Phật, rồi thả chim phóng sinh, dân kinh thành cùng dự như một ngày hội lớn.
Ngôi chùa đã nhiều lần được tu sửa qua các triều đại. Ngày 11/9/1954, trước khi rút khỏi Hà Nội, quân Pháp đặt mìn phá hủy chùa. Năm 1955, chùa được dựng lại theo kiến trúc thời Nguyễn để lại, do kiến trúc sư Nguyễn Bá Lăng chỉ đạo. Cái bạn thấy hôm nay là bản dựng lại ấy, nhưng vẫn giữ được tinh thần một đóa sen vươn lên khỏi mặt nước.
Đứng ở bờ hồ, nhìn lên mái cong và những con sơn đỡ gian điện, rồi bước theo bậc thang hẹp lên gian thờ Quan Âm. Ngay cạnh là chùa Diên Hựu nhỏ, có sân, cây bồ đề và gian thờ Phật. Nên dành thêm thời gian vì chùa nằm trong khu di tích lớn, có thể ghép với Lăng Bác, Phủ Chủ tịch.
