Đứng ở ngã tư Quán Thánh – Thanh Niên, giữa dòng xe, bạn sẽ thấy một cổng tam quan trắng vôi nhuốm màu thời gian. Bước qua cổng ấy, tiếng còi xe như lùi lại phía sau. Đó là đền Quán Thánh, ngôi đền đã đứng canh phía bắc kinh thành gần một nghìn năm.
Vị trí
Đền ở số 190 phố Quán Thánh, phường Ba Đình, thành phố Hà Nội (trước 7/2025 là phường Quán Thánh, quận Ba Đình), ngay góc Hồ Tây và hồ Trúc Bạch.
Cổng tam quan đền Quán Thánh. Ảnh: Gary Todd / Wikimedia Commons, CC0
Một trong Thăng Long tứ trấn
Tên chữ của đền là Trấn Vũ Quán, có từ thời Lý Thái Tổ (1010–1028). Đền thờ Huyền Thiên Trấn Vũ, vị thần được giao trấn giữ phương bắc, nằm trong bốn ngôi đền "tứ trấn" bảo vệ kinh thành Thăng Long. Nơi đây cũng từng là một đạo quán lớn của Đạo giáo.
Văn bia trong đền ghi lại nhiều lần trùng tu, từ thế kỷ XVII đến năm 1941. Thời Minh Mạng, đền được đổi tên là Chân Vũ Quán.
Pho tượng đồng đen
Điều khiến nhiều người đến đây là pho tượng Huyền Thiên Trấn Vũ đúc bằng đồng đen vào cuối thế kỷ XVII, do nghệ nhân Vũ Công Chấn chỉ huy, thay cho pho tượng gỗ trước đó. Tượng ngồi uy nghi, một tay bắt ấn, tay kia chống gươm có rắn quấn, chân đặt lên lưng rùa. Đứng trước pho tượng lớn trong ánh sáng mờ của điện thờ, cảm giác rất khó tả, vừa nể sợ vừa yên lòng.
Trong đền còn có chiếc khánh đồng lớn đúc năm 1794, thời Tây Sơn.
Sân trong đền Quán Thánh. Ảnh: Jakub Hałun / Wikimedia Commons, CC BY 4.0
Ghép một vòng quanh Hồ Tây
Từ đền Quán Thánh đi dọc đường Thanh Niên vài trăm mét là chùa Trấn Quốc. Một buổi sáng có thể thong thả đi lễ cả hai nơi, rồi ngồi bên hồ uống cốc trà.
Đường đi và lưu ý
Nhiều tuyến xe buýt chạy qua phố Quán Thánh và đường Thanh Niên. Xe máy có thể gửi ở các điểm trông xe quanh đó.
Đền có thu vé tham quan, mức vé niêm yết tại cổng.
Mùng 1, rằm và tháng Giêng rất đông. Ngày thường buổi sáng là lúc thanh tịnh nhất.
Giữ trật tự trong điện, hỏi người trông đền trước khi chụp ảnh tượng thờ.