Lễ Hội Tháp Bà Ponagar: Tắm Tượng, Thay Y Cho Thánh Mẫu Thiên Y A Na
Lễ hội Tháp Bà Ponagar trên đồi Cù Lao, phường Bắc Nha Trang, Khánh Hòa: diễn ra 20–23 tháng 3 âm lịch, lễ thay y, tắm tượng, múa bóng, lịch 2027 và lưu ý.
Giữa phố biển Nha Trang ồn ào, có một ngọn đồi nhỏ bên cửa sông Cái mà hơn nghìn năm qua vẫn là chốn linh thiêng. Ở đó, những ngôi tháp gạch đỏ của người Chăm thờ nữ thần Po Inư Nagar, người Việt gọi là Thánh Mẫu Thiên Y A Na. Mỗi tháng Ba âm lịch, người ta về đây dự lễ thay y cho Mẹ.
Thời gian và địa điểm
Lễ hội diễn ra từ ngày 20 đến 23 tháng 3 âm lịch tại di tích Tháp Bà Ponagar trên đồi Cù Lao, nay thuộc phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Năm 2027, ngày 20 tháng 3 âm lịch là thứ Hai, 26/4/2027.
Quần thể tháp Ponagar trên đồi Cù Lao. Ảnh: Ms Sarah Welch / Wikimedia Commons, CC0
Nữ thần của hai dân tộc
Theo truyền thuyết Chăm, Po Inư Nagar là nữ thần sinh ra từ mây trời và bọt biển, người đã tạo ra đất đai, cây trái và dạy dân cày cấy. Người Việt khi đến vùng này đã tiếp nhận và thờ bà là Thiên Y A Na Thánh Mẫu. Tháp chính cao khoảng 23 m, được cho là có niên đại khoảng thế kỷ XI; bia ký sớm nhất nhắc đến khu đền có từ năm 817.
Nghi lễ
Lễ thay y và tắm tượng (mộc dục): cử hành vào giờ Ngọ ngày 20/3. Tượng Thánh Mẫu được tắm bằng nước nấu từ rượu và cánh hoa thơm, rồi mặc xiêm y, mũ miện mới.
Các đoàn dâng lễ biểu diễn múa bóng, hát văn trước tháp chính suốt những ngày hội.
Đồng bào Chăm cũng về dâng lễ theo nghi thức riêng của mình.
Tháp chính Ponagar. Ảnh: Ms Sarah Welch / Wikimedia Commons, CC0
Kinh nghiệm
Tháp cách trung tâm Nha Trang chừng 2 km về phía bắc, qua cầu Xóm Bóng là tới.
Muốn xem lễ tắm tượng phải đến sớm; khu vực trong tháp chật, hãy làm theo hướng dẫn của ban quản lý.
