Tháng Giêng ở Bắc Ninh, con đường dẫn lên núi Kho lúc nào cũng tấp nập. Người ta đến đền Bà Chúa Kho để "vay lộc", gửi gắm mong ước làm ăn suôn sẻ. Nhưng câu chuyện về bà Chúa Kho thật ra là chuyện về sự chắt chiu, lo cho dân, cho quân, chứ không phải chuyện tiền bạc may rủi.
Vị trí
Đền tọa lạc trên núi Kho, khu Cổ Mễ, nay thuộc phường Vũ Ninh, thành phố Bắc Ninh. Bắc Ninh mới được hình thành từ tháng 7/2025 khi hợp nhất Bắc Giang và Bắc Ninh, và trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ ngày 20/9/2026.
Tam quan đền Bà Chúa Kho. Ảnh: Newone / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0
Truyền thuyết về bà Chúa Kho
Tương truyền thời Lý, ở làng Quả Cảm có người con gái vừa đẹp người vừa giỏi việc, biết tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực giúp dân chống đói, giúp quân chống giặc. Bà được vua Lý đưa vào cung, rồi được giao trông coi kho lương ở vùng núi này. Khi giặc tràn đến, bà đã hy sinh để giữ kho. Nhớ ơn bà, người dân lập đền thờ ngay trên núi Kho.
Tục vay lộc và trả lộc
Nhiều người đến đầu năm làm lễ "vay" và cuối năm quay lại "trả" như một cách tạ ơn. Hiểu cho đúng thì đó là lời tự nhủ sống chăm chỉ, biết tích lũy như bà. Ban quản lý di tích nhiều năm nay vẫn nhắc người đi lễ không đốt vàng mã tràn lan, không mua bán "lộc" ngoài đền.
Đông nhất là tháng Giêng, đặc biệt quanh rằm. Nếu chỉ muốn dâng hương và ngắm cảnh, nên đi vào ngày thường hoặc những tháng cuối năm, khi trời hanh và không phải chen lấn.
Đường đi
Từ Hà Nội theo quốc lộ 1 hoặc cao tốc Hà Nội – Bắc Giang, đi khoảng 30 km đến trung tâm Bắc Ninh rồi theo biển chỉ dẫn về núi Kho. Đi xe máy hay ô tô đều thuận.
Lưu ý
Lễ vật đơn giản, đồ chay hay hoa quả là đủ.
Cảnh giác với người mời "sắm lễ trọn gói" hay hứa hẹn cầu lộc.