Hội Gióng Phù Đổng: Diễn Lại Trận Đánh Giặc Ân Ở Quê Thánh Gióng

Ở làng Phù Đổng, người ta không kể chuyện Thánh Gióng bằng lời. Họ diễn lại nó. Mỗi tháng Tư âm lịch, cả làng hóa thân thành quân tướng, cờ lệnh, trống chiêng, tái hiện trận đánh giặc Ân trong một lễ hội mà nhiều nhà nghiên cứu ví như một vở đại nhạc kịch dân gian.

Thời gian và địa điểm

Hội Gióng Phù Đổng được chuẩn bị từ mùng 1 tháng 3 đến mùng 5 tháng 4 âm lịch, chính thức diễn ra từ mùng 6 đến 12 tháng 4 âm lịch tại đền Phù Đổng, nay thuộc xã Phù Đổng, thành phố Hà Nội (trước 7/2025 thuộc huyện Gia Lâm). Năm 2027, mùng 6 tháng 4 âm lịch là thứ Ba, 11/5/2027.

Những màn rước mang ý nghĩa

• Rước khám đường: tượng trưng việc trinh sát giặc.
• Rước nước: tôi luyện khí giới trước khi xuất quân.
• Rước Đống Đàm: đi đàm phán, kêu gọi hòa bình.
• Trận Soi Bia: mô phỏng trận đánh ác liệt nhất.

Trong hội có 28 cô gái trẻ đóng vai tướng giặc, tượng trưng cho 28 đạo quân nhà Ân, cùng các màn "kén tướng", "kén phù giá" và hát chèo mừng thắng trận. Hội Gióng Phù Đổng được xem là một trong những lễ hội lớn nhất đồng bằng Bắc Bộ về quy mô đoàn rước và người tham dự.

Hai hội Gióng, một di sản

Năm 2010, Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Phù Đổng là nơi Thánh Gióng sinh ra; Sóc Sơn là nơi ngài bay về trời, nơi hội diễn ra từ mùng 6 tháng Giêng. Đọc thêm bài Đền Sóc.

Kinh nghiệm đi hội

• Xem đầy đủ nhất là vào ngày chính hội; hãy hỏi lịch cụ thể các màn rước tại ban tổ chức ở đền.
• Từ trung tâm Hà Nội qua cầu Đuống, đi khoảng 20 km.
• Đoàn rước có nghi thức nghiêm ngặt, không chen vào hàng rước, không chạm vào đồ thờ.
• Tháng Tư âm lịch trời đã nóng, mang mũ, nước uống.

Nguồn tham khảo

• Wikipedia – Hội Gióng
• Wikipedia – Đền Phù Đổng
• UNESCO – Gióng festival of Phù Đổng and Sóc temples